کمپرسور

انواع کمپرسور:
در صنعت تبرید سه نوع کمپرسور مورد استفاده قرار می گیرد :
1) رفت و برگشتی 2) دوار 3)گریز از مرکز (سانتریفوژ)
1) کمپرسور رفت و برگشتی:
کمپرسورهاي رفت و برگشتی متداول ترین نوع کمپرسور هاي مورد استفاده در صنعت تبرید
می باشد. این کمپرسورها به ویژه براي مبردهایی که به حجم جابه جایی کم و تقطیر در فشارهاي
نسبتا بالا نیاز دارند، مناسب می باشد. مبردهاي 12 و 22 و 500 و 502 و 717 و (آمونیاك ) بطور
وسیعی با کمپرسورهاي رفت و برگشتی مورد استفاده قرار می گیرد.
بطورکلی در مبردهاي کم فشار، به دلیل زیاد بودن حجم جابه جایی پیستون بازاي ظریف تبرید
واحد، نمی توان از کمپرسورهاي رفت و برگشتی به طور اقتصادي استفاده نمود، زیرا سطح سوپاپ
اینگونه کمپرسورها محدود است . کمپرسورهاي رفت و برگشتی علاوه بر عملکرد خوب در
سیستمهاي با فشار اواپراتور بیشتر از یک اتمسفر، در تاسیسات با دماهاي پایین نیز به طور موفق
عمل می کنند. کمپرسورهاي رفت و برگشتی در مقیاس قدرت ورودي 90 وات براي واحدهاي تبرید
کوچک خانگی تا هزار کیلووات و بیشتر براي تاسیسات بزرگ صنعتی موجود هستند . امکان تولید
اقتصادي کمپرسورهاي رفت و برگشتی در طیف وسیعی از قدرت و طرح، به همراه قابلیت اعتماد و
راندمان خوب آنها در محدوده وسیعی از شرایط کاري، دلیل گستردگی استفاده از آنها در صنایع
تبرید می باشد .کمپرسورهاي رفت و برگشتی ممکن است یک طرفه یا دو طرفه باشند . در
کمپرسورهاي یک طرفه تراکم بخار صرفا در یک پیستون و تنها یک بار در هر دورمیل لنگ انجام
می شود ولی در کمپرسورهاي دو طرفه تراکم بخاربه تناسب در هر دو طرف پیستون انجام می شود و
در هر دور میل لنگ دو بار تراکم صورت می گیرد. کمپرسورهاي یک طرفه معمولا از نوع بسته
می باشد و پیستون مستقیما به وسیله شاتون به حرکت در می آید. در این کمپرسورها میل لنگ و
شاتون در محفظه اي که از نظر فشار از بیرون آببندي شده است، قرار دارند ولی می توان با مبرد
سیستم تماس داشته باشند. درحالی که محفظه میل لنگ کمپرسورهاي دو طرفه معمولا با فشار جو
در ارتباط بوده و از مبرد سیستم جدا می باشد. در این کمپرسورها پیستون به وسیله میله اي متصل
به چهارشاخه که به وسیله شاتون تحریک می شود، به حرکت در می آید.
کمپرسورهاي دو طرفه را به دلیل طرح مخصوص شان نمی توان در اندازه هاي کوچک تولید نمود .
بنابراین استفاده از این کمپرسورها به تاسیسات صنعتی بزرگ محدود می شود. گرچه کمپرسورهاي
دو طرفه از کمپرسورهاي یک طرفه گرانترهستند ولی چون در محفظه میل لنگ آنها مبرد وجود
ندارد تعمیرشان به مراتب ساده تر است. عیب اصلی کمپرسورهاي دو طرفه در این است که درآنها
کاسه نمد و واشرهاي آببندي اطراف دسته پیستون در معرض فشارمکش و تخلیه می باشد در حالی
که در کمپرسورهاي یک طرفه صرفا در معرض فشار مکش می باشد و این عیب بسیار مهمی است
زیرا معمولا نگهداشتن واشر آببندي فشار بر روي دسته پیستون یک کمپرسور رفت و برگشتی
دو طرفه، از نگهداشتن آن بر روي شفت دوار یک کمپرسور یک طرفه مشکل تر است . در حالی که
هنوز هم تعداد معدودي از کمپرسور هاي دو طرفه در بعضی از تاسیسات تبرید قدیمی به چشم
می خورد، امروزه از آنها زیاد استفاده نمی شود.
کمپرسورهاي رفت و برگشتی یک طرفه براساس نوع وظیفه شان به طور قابل ملاحظ هاي با یکدیگر
تفاوت دارند و همانطور که قبلا بیان شد آنها را می توان از نظر نوع، به صورت باز، بسته و نیمه باز
تقسیم نمود. در حالی که تمام کمپرسورهاي رفت و برگشتی مورد استفاده در سیستمهاي آمونیاکی
از نوع باز هستندکمپرسورهاي مبردهاي هالو کربنی به ویژه در اندازه هاي کوچک و متوسط از نوع
بسته و نیمه باز می باشند.
2) کمپرسورهاي دوار:
کمپرسورهاي دوار رایج در تبرید سه نوع می باشند:
1)پیستون غلتکی 2)تیغه اي دوار 3) حلزونی (پیچی)
در کمپرسورهاي پیستونی غلتکی، یک غلتک استوانه اي فولادي که روي شفت خارج از مرکزي که
به صورت هم مرکز با سیلندر نصب شده است، دوران می کند. به دلیل خارج از مرکزیت شفت، غلتک
استوانه اي با سیلندر هم مرکز نیست و در یک نقطه با حداقل خلاصی با دیواره سیلندر تماس
می یابد. با چرخش شفت، غلتک استوانه اي در جهت چرخش شفت روي دیواره سیلندرمی غلتد و
همواره با آن در تماس باقی می ماند. در این کمپرسورها تیغه فنردار در شکافی در دیواره سیلندر
قرارگرفته است و همواره با غلتک دوار در تماس باقی می ماند. با غلتیدن غلتک روي دیواره سیلندر،
این تیغه به تبع از غلتک به داخل یا بیرون شکاف حرکت می کند. براي ایجاد تکیه گاهی براي میل
بادامک و بستن طرفین سیلندر، سرسیلندرها یا صفحات انتهایی مورد استفاده قرار می گیرند. غلتک
با تیغه خلاصی کافی بین صفحات انتهایی قرارگرفته است و جریان بخار از آنها مگر زمانی که غلتک
روي مجراها قرارگرفته باشد، به طور پیوسته ادامه می یابد. بخارهاي مکش و تخلیه داخل سیلند، در
نقاط تماس تیغه و غلتک از یک طرف و غلتک و دیواره سیلندر از طرف دیگر از یکدیگر جدا
می شوند.
نقطه تماس غلتک با دیواره سیلندر، با حرکت آن روي دیواره سیلندر به طور مرتب عوض می شود و
هنگامی که غلتک روي مجراي تخلیه قرارگرفته باشد در داخل سیلندر تنها بخار کم فشار وجود
خواهد داشت.
در این کمپرسورها کل سیلندر در محفظه اي قرارگرفته و به صورت غوطه ور در حمامی از روغن کار
می کند. ملاحظه می شود که بخار پرفشار به فضاي بالاي سطح روغن تخلیه شده و از آنجا وارد لوله
تخلیه می گردد. سطوح تماس مالشی کمپرسور از جمله صفحات انتهایی کاملا صیقلی بوده و به
صورت آببندي به هم بسته می شوند. در این کمپرسورها هرچند که نیازي به سوپاپ مکش نیست
ولی براي جلوگیري از برگشت بخار خروجی به داخل سیلندر شیر یک طرفه اي در مجراي تخل یه
نصب می شود. هنگام کارکمپرسور لایه اي از روغن نواحی پرفشارو کم فشار را از یکدیگر جدا می کند
ولی هنگامی که کمپرسور خاموش می شود لایه روغن از بین می رود و نواحی پرفشار و کم فشار به
یکدیگر ارتباط می یابند لذا براي جلوگیري از برگشت گاز پرفشار خروجی از طریق ک مپرسور و
لوله مکش به اواپراتور، به هنگام خاموش بودن سیستم بایستی شیر یک طرفه اي در لوله مکش یا در
لوله تخلیه نصب شود.
کمپرسورهاي دوار با تیغه هاي گردان از مجموعه اي از تیغه هاي گردان که با فواصل مساوي در
پیرامون روتور شکاف داري نصب شده اند، تشکیل شده است. شفت روتور با سیلندر فولادي به
صورت خارج از مرکز نصب شده است و روتور در یک نقطه با دیواره سیلندر تماس می یابد . سیلندر
و روتور در محل تماس به وسیله لایه اي از روغن از یکدیگر جدا می شوند . در نقطه مقابل محل
تماس روتور و سیلندر، فاصله آن دو ماکزیمم است. براي نگ هداشتن شفت و آببندي سیلندر، در
طرفین آن از سیلندرها یاصفحات انتهایی استفاده می کند . هنگام چرخش روتور، تیغه ها در
شیارهاي مربوطه سریعا جلو و عقب رفته و در اثر نیروي گریز از مرکز ناشی از چرخش روتور تیغه ها
همواره با دیواره سیلندر در تماس باقی می مانند. در بعضی موارد براي آببندي محل تماس تیغه ها با
دیواره سیلندر از تیغه هاي فنردار استفاده می کنند.
بخار مکش وارده به داخل سیلندر،از طریق مجاري موجود در دیواره سیلندر به فضاي مابین
تیغه هاي گردان جریان یافته و با چرخش تیغه ها از نقطه خلاصی ماگزیمم روتور، به نقطه خلا صی
مینیمم، در اثر کاهش حجم، متراکم و از طریق مجراهاي تعبیه شده در نزدیکی نقطه خلاصی
مینیمم در دیواره سیلندر، از آن تخلیه می شود. مجراهاي تخلیه در سیلندر چنان تعبیه شده اند که
بخار تعبیه شده در نقطه مورد نظر بتواند از سیلندر خارج شود. این نقطه نقطه طراحی ک مپرسور
است و کار کمپرسور در نسبتهاي تراکم بالاتر و پایین تر از نقطه طراحی به تلفات تراکم و افزایش
توان لازم کمپرسور منجر می شود. در این کمپرسور ماکزیمم نسبت فشار عملا به 7:1 محدود
می شود.
درکمپرسورهاي با تیغه گردان نیز همچون کمپرسورهاي دوار با پیستون غلتکی، براي جلوگیري از
برگشت گازهاي خروجی از طریق کمپرسور و لوله مکش به اواپراتور به هنگام خاموش بودن
کمپرسور به شیر یک طرفه نیاز خواهد بود . هر چند که این کمپرسورها از نوع ماشینهاي با
جابه جایی مثبت می باشند ولی به دلیل حرکت دورانی و یک نواخت، جریان گازهاي مکش و تخلیه
در آنها یکنواخت تر و ارتعاشات مکانیکی و ضربانهاي تخلیه در آنها کمتر از کمپرسورهاي رفت و
برگشتی است در این کمپرسورها نیز همچون کمپرسورهاي رفت و برگشتی به دلیل نشت از اطراف
اجزاي تراکم گرم شدن سیلندر، حجم فضاي مرده و مقاومت در مقابل جریان، افت حجمی و
تراکمی وجود دارد ولی به دلیل کم بودن حجم فضاي مرده و انبساط مجدد بخار، راندمان آنها
نسبتا زیاد و بسته به طراحی و شرایط کار حدود 65 تا 80 % می باشد. کمپرسورهاي دوار کوچک با
پیستون غلتکی باتیغه هاي گردان، سالهاست که در یخچالهاي خانگی و فریزرها با مبردهاي 12 و
114 مورد استفاده قرار می گیرند. اخیرا از کمپرسورهاي دوار با قدرت خروجی تا 6 کیلووات نیز در
واحدهاي تهویه مطبوع کوچک استفاده می کنند.
کمپرسورهاي دوار بزرگ با تیغه هاي گردان بطور وسیعی همراه با مبردهاي 12 و 22 و آمونیاك،
بعنوان کمپرسور طبقه پایین یا تقویتی در سیستمهاي تراکمی چند مرحله اي با دماي اشباع مکش
-78 مورد استفاده قرار می گیرد. در این کمپرسورها براي بهبود بخشیدن راندمان و c˚ پایین تا
جلوگیري از گرم شدن از ژاکتها یا خنک کن روغن استفاده می شود. خنک کاري ژاکتی معمولا با
جریان دادن آب یا روغن انجام می شود. یکی از تولید کنندگان از روش انبساط مستقیم فریون 11
براي این منظور استفاده نموده است. کمپرسورهاي بزرگ معمولا با روغنی که بوسیله یک روانکار
مکانیکی یا پمپ دنده اي که مستقیما به وسیله میل لنگ کمپرسور به حرکت در می آید، به صورت
فشاري روغنکاري می شود.
براي برخی موارد روغن سرد شده، براي روانکاري و خنک کاري تیغه ها و آببندي کلیه سطوح لغزان،
به داخل سیلندر پاشیده می شود. در این صورت نیازي به خنک کاري ژاکتی نخواهد بود . بعضا از
خنک کننده هاي آب، گلیکول و در پاره اي موارد از کندانسورهاي تبخیري استفاده می شود . در این
صورت خنک شدن روغن معمولا در اثر انبساط مستقیم انجام می شود. روش دیگر ایجاد سرمایش
لازم، پاشیدن مبرد مایع به داخل سیلندر یا محفظه بلافاصله پس از شکافهاي تخلیه می باشد .
هرچند ظرفیت کمپرسورهاي دوارمستقیما با سرعت تغییر می کنند، کنترل ظرفیت اکثرا با آزاد
کردن مقداري از گاز مبرد کم فشار متراکم شونده قبل از متراکم شدن از طریق انشعاب آن از
محفظه بین تیغه ها به لوله مکش و در نتیجه با تراکم تنها قسمتی از گاز، انجام می شود.
کمپرسورهاي حلزونی از نوع کمپرسورهاي با جابه جایی مثبت هستند و در آنها عمل تراکم بخار با
درگیر شدن دو روتور حلزونی که در سیلندري مجهز به مجراهاي ورودي و خروجی لازم قرار
گرفته اند انجام می شود. روتور نر محرك است و از یک سري پره(معمولا چهار عددي) در طول روتور
تشکیل شده است که با پره هاي مشابهی( معمولا باشش پره ) در روي محور مادگی یا متحرك
درگیر می شوند. با چرخش روتور، گاز از طریق مجراي ورودي وارد فضاي بین پره هاي نر و ماده
می شود و با تداوم چرخش آنها گازکشیده شده از مجراي مکش، در فضاي مابین پره ها محبوس
می شود. این گاز به طور محوري و شعاعی حرکت می نماید و به دلیل کاهش تدریجی حجم فضاي
مابین پره هاي درگیر، متراکم می گردد. تراکم گاز تا زمانی که فضاي مابین پره ها به مجراي خروجی
سیلندر متصل شود و گاز متراکم شده از طریق آنها از سیلندر خارج گردد، تداوم می یابد.
با چرخش روتور فضاي مابین پره ها از جلوي مجراي مکش گذشته و فضاي بین پره ها آببندي
می شود. چرخش مداوم روتور به صورت تصاعدي با کاهش حجم اشغال شده موجود تراکم گاز
می گردد. گاز براي پر نمودن فضاي مابین پره ها مکیده می شود.
با توجه به مطالب فوق بدیهی است که کمپرسورهاي حلزونی، کمپرسورهاي با نسبت حجمی ثابت
هستند و نسبت حجمی آنها تابعی از طرح داخلی کمپرسور می باشد. همانطوري که قبلا بیان شد،
کمپرسورهاي با حجم ثابت هنگامی که نسبت تراکم سیستم مطابق با نسبت تراکم داخل کمپرسور
باشد با بازدهی خیلی بالایی عمل می نمایند. چون ساخت کمپرسورهاي حلزونی مطابق با نیبت
تراکم داخلی هر سیستمی، میسر نمی باشد لذا چند نسبت تراکم داخلی استاندارد شده وجود دارد .
استفاده از کاتالوگ سازندگان کمپرسور که همواره مقداري انحراف از نسبت تراکم بهینه را نشان
می دهد امکان انتخاب یک نسبت حجمی راکه به توان ورودي مینیمم منجر شود امکان پذیر
می سازد. در این کمپرسور ها کنترل ظرفیت با استفاده از یک شیر لغزان که در داخل محفظه
کمپرسور و زیر روتورها قرار گرفته است و به وسیله پیستون هیدرولیکی نصب شده بر روي
کمپرسور عمل می نماید، انجام می شود. پیستون به وسیله روغن روانکاري تغذیه شده به وسیله
پمپ روغن عمل می نماید و با حرکت دادن شیر لغزان، نقطه اي را که در آن تراکم شروع می شود
تغییر می دهد. این امر جریان قسمتی از گاز را میسر ساخته و تنظیم ظرفیت آرام کمپرسور را براي
تطابق با نیاز سیستم تا ده درصد ظرفیت طراحی، با کاهش کامله متناسب در توان لازم کمپرسور
فراهم می سازد.
شیر لغزان همچنین راه اندازي بی بار کمپرسور را فراهم می نماید و انتخاب اولیه آن نسبت حجمی
داخلی را تعیین می کند و به این ترتیب وسیله اي براي بهینه کردن توان لازم در یک کاربرد ویژه به
وجود می آید.
سیستم روغنکاري این کمپرسورها نسبتا پیچیده بوده و از یک پمپ روغن خارجی، یک جداکن
روغن، یک مخزن یا حوضچه و وسایلی براي خنک کردن روغن، فیلتر و تجهیزات حفاظتی لازم
تشکیل می شود. کمپرسورهاي حلزونی تا اواخر سال 1960 که روش پاشش روغن به داخل
کمپرسور براي جذب حرارت تراکم ابداع گردید، در سیستم هاي تبرید مورد استفاده قرارنمی گرفتند.
دراین کمپرسورها نیز همچون کمپرسورهاي دوار تیغه اي، پاشش روغن ضمن آببندي فاصله مابین
قسمتهاي متحرك روتورها، خنک کاري داخلی انجام داده و از گرم شدن بیش از حد کمپرسور
جلوگیري می کند. به دلیل اینکه خنک کاري داخلی بدون توجه به نسبت تراکم، دماي تخلیه را
100 نگه می دارد استفاده از کمپرسورها حلزونی تا نسبتهاي تراکم ˚c نسبتا یکنواخت پایین تر از
25:1 امکان تراکم یک مرحله اي را به جاي تراکم چند مرحله اي که سابقا براي ایجاد دماهاي پایین
مورد استفاده قرار می گرفت میسر می سازد.
به دلیل زیاد بودن میزان روغنی که به داخل سیلندر پاشیده شده و با گازهاي خروجی از کمپرسور
از آن خارج می گردد، به یک جداکن روغن با بازدهی بالا نیاز خواهد بود . چون روغن خروجی از
جداکن روغن در دماي گازهاي خروجی از کمپرسور می باشد، بایستی قبل از تزریق مجدد به داخل
سیلندر، خنک شود تا بتواند وظیفه خنک کاري خود را به نحو مطلوبی انجام دهد . خنک کار ي
روغن با آب، گلیکول یا مبدلهاي حرارتی پوسته و لوله خنک شونده با مبرد یا با پاشیدن مستقیم
مبرد مایع به قسمت خروجی کمپرسور انجام می شود . کمپرسورهاي حلزونی براي کار با تمام
مبردهاي متداول مناسب هستند و در محدوده وسیعی از نسبتهاي تراکم، راندمان بالایی دارند. این
کمپرسورها به دلیل سادگی، قابلیت تغییر، دوام و اطمینان با استقبال چشم گیري مواجه شدند و
175 و بیشتر در تبرید صنعتی و کاربردهاي تهویه مطبوع کاربرد روز افزونی Kw در ظرفیتهاي
دارند.
3) کمپرسورهاي گریز از مرکز:
کمپرسورهاي گریز از مرکز از مجموعه اي از چرخهاي پره دار که روي محوري فولادي نصب شده و
در داخل یک محفظه چدنی قرار می گیرندتشکیل می شوند. تعداد چرخهاي پره دار به کار رفته، به
میزان فشاري که کمپرسور بایستی در طی تحول تراکم فراهم نماید بستگی دارد. معمولا از دو، سه
یا چهار چرخ پره دار استفاده می شود ولی هنگامی که افزایش فشار زیاد مورد نظر باشد ممکن است
از تعداد چرخهاي بیشتري نیز استفاده گردد. در بعضی موارد تعداد چرخها حتی به دوازده عدد نیز
می رسد.
چرخهاي پره دار کمپرسورهاي گریز از مرکز از دو دیسک تشکیل می شود. یک دیسک توپی و یک
دیسک رویی که تعدادي پره یا تیغه به صورت شعاعی مابین آن دو قرار می گیرند . براي افزایش
مقاومت در مقابل خوردگی و سائیدگی معمولا چرخهاي پره دار را از فولاد ضد زنگ یا فولاد پر کربن
با پوشش سربی می سازند.
اصول کار کمپرسورهاي گریز از مرکز شبیه پمپ یا فن گریز از مرکز می باشد به این ترتیب که بخار
کم فشار و کم سرعت به صورت محوري از لوله مکش وارد حفره ورودي یا چشمه چرخ پره دار شده
و با ورود به فضاي مابین پره ها در اثر نیروي گریز از مرکز ایجاد شده به وسیله چرخ، به صورت
شعاعی به طرف بیرون رانده شده و با سرعت، دما و فشار زیاد از نوك پره به محفظه خروجی
کمپرسور وارد می گردد. بخار پرفشار و پرسرعت خروجی از چرخ در محفظه هایی با شکل خاص
جمع شده و پس از کاهش سرعت به ورودي چرخ پره دار بعدي هدایت می شود و بالاخره در آخرین
چرخ پره دار بخار خروجی از چرخ به محفظه خروجی وارد می گردد و از طریق لوله تخلیه به
کندانسور می رود. چرخهاي پره دار در حقیقت تنها اجزا متحرك کمپرسورهاي گریز از مرکز بوده و
منبع تمام انرژي داده شده به بخار در طول تحویل تراکم می باشند. طرز کار چرخ پره دار طوریست
که با دادن انرژي به بخار، موجب افزایش فشارهاي استاتیک و سرعت آن می شود .نیروي گریز از
مرکز وارده به بخار مابین پره ها، همچون نیروي ثقل لایه هاي بالاتر ستون گاز که موجب تراکم
لایه هاي پایین تر می شود باعث متراکم شدن خود به خود بخار می گردد . بنابراین فشار استاتیک
ایجاد شده در چرخ در اثر نیروي گریز از مرکز، برابر فشار استاتیکی است که با ستون ثقل ی معادل
ایجاد می شود.
علاوه بر استاتیک ایجاد شده در اثر نیروي گریز از مرکز، به دلیل افزایش سرعت بخار در گذر از
چشمه تا محیط چرخ، فشار سرعتی نیز به وجود می آید. هنگامی که مبرد از چرخ پره دار عبور
می کند، به وسیله آن به چرخش در می آید و سرعت چرخشی کسب می نماید. بدلیل اینکه قسمت
اعظم فشار سرعت بعدا در محفظه اطراف چرخ به فشار استاتیک تبدیل می شود، افزایش کل فشار
بوسیله یک چرخ پره دار برابر مجموع افزایش فشارهاي استاتیک و سرعت خواهد بود . با فرض
شعاعی بودن تیغه ها و کوچک بودن قطر ورودي، فشار کل ایجاد شده به وسیله یک چرخ پره دار
h = v2/g : متناسب با سرعت محیطی آن خواهد بود یعنی
نیروي g سرعت محیطی چرخ بر حسب متر بر ثانیه و v ارتفاع که بر حسب متر و h : که در آن
ثقلی می باشد:
p=(h)(g)(p)=(v2)(p) : فشار ایجاد شده به وسیله هر چرخ
می باشد . با hg/m دانسته متوسط بخار بر حسب 3 p ، فشار بر حسب پاسکال p : خواهد بودکه
توجه به مطالب فوق بدیهی است افزایش کل فشار مبردي با دانسته معین به وسیله یک چرخ واحد،
صرفا به سرعت نوك پره هاي چرخ که با سرعت دورانی شفت و قطر چرخ متناسب است، بستگی
دارد. ولی چون ماکزیمم سرعت نوك پره با استحکام مواد و سرعت صوتی مبرد محدود می گردد
ماکزیمم افزایش فشار ممکن در یک پروانه واحد، محدود خواهد شد. به طور کل براي دسترسی به
افزایش فشارهاي لازم، بایستی از دو یا چند چرخ پره دار استفاده نمود. با فرض برابر بودن سرعت
بخار در ورود و خروجی کمپرسور افزایش کل فشار در کمپرسور برابر مجموع افزایش فشارهاي
ایجاد شده به وسیله هر یک از چرخها خواهد بود . توجه داشته باشید که در هر مجموعه اي از
چرخها به منظور جبران کاهش حجم بخار در اثر تراکم در چرخ یا چرخهاي قبلی، چرخها از نظر
اندازه(پهنا) در جهت جریان بخار تدریجاً کوچکتر می شوند.
به لحاظ اینکه فشار سیال متناسب با انرژي واحد جرم آن می باشد، هد ایجاد شده به وسیله
کمپرسور در طول تحول تراکم متناسب با کار انجام شده بر روي واحد جرم بخار متراکم شونده
است و میزان فشار یکه بایستی به وسیله کمپرسور ایجاد شود به مبرد استفاده و اختلاف بین
دماهاي اشباع مکش و تخلیه بستگی دارد. بدیهی است بازاي مجموعه اي از شرایط کار، فشاري که
بایستی به وسیله کمپرسور ایجاد شود ثابت بوده و بنابراین قطر، سرعت و تعداد چرخهاي لازم براي
کمپرسورهاي با ظرفیت پایین تر همچون کمپرسورهاي با ظرفیت بالا خواهد بود . به همین دلیل
کمپرسورهاي گریز از مرکز را در ظرفیت هاي کوچک تولید نمی کنند.
براي اینکه عملکرد چرخهاي پره دار خوب باشد، بایستی قطر، پهنا و ابعاد چشمه چرخ در محدوده
معینی باقی بماند. از آنجائیکه با کاهش حجم بخار براي اطمینان از کار پایدار چرخ بایستی پهناي
آن کاهش یابد، به دلیل نازك شدن پهناي چرخ افت اصطکاکی زیاد و عملکرد چرخ ضعیف خواهد
شد. بنابراین براي متناسب نگهداشتن چرخهاي لازم خواهد بود قطر چرخ نیز با کاهش پهناي آن
کاهش یابد. در عین حال به منظور ثابت ماندن فشار، بایستی سرعت دوران و تعداد چرخها افزایش
یابد. چون این امر موجب افزایش هزینه ساخت و سایر هزینه ها می گردد بیشتر سازندگان
0/7 محدود می کنند. m3/s کوچکترین اندازه کمپرسور گریز از مرکز را به دبی حجمی بخار مکش
ظرفیت واقعی این کمپرسورها به نوع مبرد مورد استفاده و شرایط کار بستگی دارد. در حال حاضر
کمپرسورهاي گریز از مرکز با قدرتهاي از 125 کیلو وات تا 35000 کیلو وات موجود است.
کمپرسورهاي گریز از مرکز دستگاههاي پرسرعتی هستند که سرعت دورانی آنها بین 3000 تا
18000 دور در دقیقه می باشد. بعضی از انواع کمپرسورها داراي سرعتهاي بالاتري نیز هستند. این
کمپرسورها به خاطر سرعت دورانی بالا، حتی در اندازه هاي کوچک نیز قادر به جابه جایی حجم
زیادي بخار می باشند. گرچه این کمپرسورها به ویژه براي تراکم مبردهاي کم فشار در نسبتهاي
تراکم متوسط که به حجم جابه جایی کمپرسور زیادي نیاز دارند مناسب هستند در تمام محدوده
هاي دمایی براي تراکم مبردهاي کم فشار و پر فشار مورد استفاده قرار می گیرند . تعدادي از
مبردهاي رایج در کمپرسورهاي گریز از مرکز، مبردهاي 11،12،113،500 و آمونیاك می باشند .
حجم جابه جایی زیاد براي ایجاد هر تن تبرید به وسیله مبردهاي 11 و 113 آنها را براي استفاده
در کمپرسورهاي گریز از مرکز در کاربردهاي دما بالا که حجم جابه جایی لازم بازاي ظرفیت تبرید
واحد نسبتاً پایین است، مطلوب می سازد. استفاده از این مبردها در چنین کاربردهایی، بدون نیاز
به کمپرسورها و چرخهاي پره دار کوچک. امکان دسترسی به ظرفیت هاي تبرید کوچک را میسر
می سازد. از طرف دیگر هنگامی که ظرفیت تبرید لازم زیاد بوده یا دماي طراحی اواپراتور پایین
باشد، مبردهایی نظیر فریون 12،500 و آمونیاك که بازاي ظرفیت تبرید واحد به حجم جابه جایی
نسبتاً کمی نیاز دارند. استفاده از کمپرسورهاي کوچکتر براي ایجاد همان ظرفیت تبرید را میسر
خواهند ساخت. به هر صورت به دلیل اختلاف در فشارهاي کار، فشار لازم و سایر مشخصات
مبردهاي مختلف، بایستی کمپرسور طوري طراحی شود که با نیازهاي سیستم و میرد تطابق داشته
باشد.
راندمان کمپرسورهاي گریز از مرکز در تمام اندازه ها در محدوده وسیعی از شرایط کار نسبتاً بالا و
در حدود 70 تا 80 درصد می باشد. هر چند که در بعضی موارد راندمان هاي بالاتر از 80 % نیز
حاصل شده است. افت راندمان در کمپرسورهاي گریز از مرکز عمدتاً به واسطه تغییرات بازگشت
ناپذیر ناشی از اغتشاش و اصطکاك سیال می باشد.

ترمز الکتریکی اینورتر (ترمز dc) و مقاومت ترمز چیست؟...